Menu

Siostry Służebniczki Bogarodzicy Dziewicy Niepokalanie Poczętej

Zgromadzenie Sióstr Służebniczek Bogarodzicy Dziewicy Niepokalanie Poczętej jest jedną z czterech gałęzi wielkiej Rodziny Sióstr Służebniczek NMP, która swoje początki wzięła na ziemi wielkopolskiej 3 maja 1850 r. Opatrzność Boża wybrała na jej fundatora świeckiego chrześcijanina, Edmunda Bojanowskiego, którego świętość życia i charyzmat służby bliźnim potwierdził aktem beatyfikacji Ojciec Święty Jan Paweł II 13.06.1999 r. w Warszawie.
    Bł. Edmund przejeżdżając pewnego dnia przez małą miejscowość na południu Polski – Dębicę, widząc z okna pociągu wieżę kościoła – westchnął głęboko w duszy, wyrażając swoje pragnienie, aby i tu dotarły kiedyś służebniczki. To żywe pragnienie i jakby przeczucie zanotował nawet w swoim dzienniku. Stało się ono rzeczywistością 2 sierpnia 1882 r., na prośbę hrabstwa Karola i Karoliny Raczyńskich trzy pierwsze służebniczki zawitały do Dębicy. Były to: s. Maria Filipiak, s. Dorota Biendara i s. Teresa Polowczyk. Zamieszkały w małym domku ofiarowanym przez dobrodziejów przy ul. Kawęczyńskiej 355 (taka nazwa ulicy istniała do roku 1931). Dębica należała wówczas do małych, ubogich miasteczek galicyjskich o charakterze rolniczym.

    Przy domu sióstr hrabia Raczyński wybudował małą kapliczkę oraz ochronkę dla 80 dzieci. Uczęszczało do niej jednak od 100-130 dzieci. W godzinach wieczornych siostry prowadziły natomiast naukę czytania i pisania, kursy kroju, haftu i szycia dla dziewcząt, przygotowywały do pierwszej spowiedzi i Komunii św. ok. 250 dzieci, które nie uczęszczały do szkoły. Podjęły także posługę wśród chorych i ubogich. W 1894 r. zanotowano 189 odwiedzin chorych w domach oraz 221 nocy spędzonych przy chorych i konających.

    Ze względu na nieprzychylną politykę zaborców od roku 1890 siostry służebniczki w Dębicy zaistniały jako samodzielna – dębicka gałąź Zgromadzenia, a dom zaczął pełnić funkcję domu macierzystego. Pierwszą przełożoną generalną została wybrana M. Maria Filipiak (1891-1902). Założyła ona ponad 30 domów filialnych, co świadczy o znacznym rozwoju liczebnym Zgromadzenia. W 1895 roku mała kapliczka sióstr została przerobiona na kościołek, w którym już bez przerwy przechowywano Najświętszy Sakrament.
    Po śmierci M. Marii Filipiak jej następczynią została M. Dorota Biendara (1902-1938). Zabiegała ona o opracowanie Konstytucji Zgromadzenia Służebniczek Dębickich i zatwierdzenie tegoż Zgromadzenia na prawie papieskim. 13 lipca 1929 r. Ojciec Święty Pius XI wydał Dekret pochwalny i zatwierdził Konstytucje na 6 lat. Definitywną aprobatę Papieża Piusa XI Zgromadzenie otrzymało w dniu 2 marca 1937 r.

    W latach po I wojnie światowej siostry skoncentrowały swoją działalność w Dębicy na najbardziej koniecznych potrzebach miejscowej ludności. W ochronce przebywało ok. 140 dzieci. Ponadto dla dzieci najbiedniejszych w mieście zorganizowano dożywianie. W okresie wakacyjnym siostry prowadziły półkolonie dla dzieci szkolnych i przedszkolnych, a w ramach współpracy z organizacją „Caritas” organizowały także Tygodnie Miłosierdzia i pomagały w prowadzeniu rekolekcji zamkniętych dla różnych stanów, m.in. kursy przedmałżeńskie.

    W związku z szybkim rozwojem liczebnym Zgromadzenia M. Dorota przystąpiła w 1925 roku do budowy nowego domu macierzystego przy ul. Krakowskiej 15, z przylegającym do niego kościołem. Prace te zostały ukończone i uwieńczone uroczystym poświęceniem w dniu 2 sierpnia 1932 r. Mimo zaangażowania w sprawy Zgromadzenia i budowę nowego klasztoru, siostry nadal niestrudzenie służyły ludności potrzebującej, która w latach kryzysu gospodarczego dotknięta była znacznym bezrobociem. Działalność ta została zauważona także przez władze państwowe. W aktach Ministerstwa istnieje m.in. taka opinia o pracy sióstr w Dębicy, w latach 1922-1938: „Przy klasztorze prowadzona jest ochronka dla dzieci, w klasztorze udziela się pomocy sierotom, ubogim, starcom, kalekom; w ochronce prowadzi się kursy szycia, hafciarstwa, robót ręcznych, gotowania itp. Klasztor rozwija dużą działalność filantropijną z dużym poświęceniem się sióstr zakonnych”.

    Z chwilą wybuchu II wojny światowej siostry dostosowały swoją działalność do aktualnych potrzeb społeczeństwa. Od 10 września do 27 listopada 1939 r. w ciągu całej doby przygotowywały na stacji kolejowej posiłki dla jeńców przewożonych przez Dębicę. Do końca wojny kilka sióstr pracowało w szpitalu zorganizowanym na terenie klasztoru. Przy furcie klasztornej udzielano pomocy w formie posiłków, noclegów i ubrania żołnierzom i uciekinierom, których przybywało od kilkunastu do kilkudziesięciu dziennie. Od 15 września do 1 grudnia 1939 r. siostry przygotowywały i zanosiły obiady dla jeńców przetrzymywanych w pobliskich koszarach. Od 1940 do 1947 r. siostry prowadziły na terenie klasztoru kuchnię „Caritas” dla ludności wysiedlonej, miejscowej inteligencji i biednych z terenu parafii. Liczba korzystających z posiłków wahała się od 250 do 700 osób dziennie. Liczba dzieci w przedszkolu dochodziła wtedy do 170; oprócz tego z dożywiania korzystało 200 dzieci. W tych trudnych wojennych latach Zgromadzeniu przewodziła M. Brygida Grzegorczyk (1938-1950).

    W okresie okupacji i pierwszych latach powojennych w oddziale „Caritas” było zatrudnionych 10 sióstr. Pełniły one funkcję opiekunek oddziałowych i rejonowych oraz w tzw. opiece lotnej. Bardzo wiele sióstr, także młodych, zmarło wówczas na skutek ciężkich warunków życia i niedożywienia, a kilka padło ofiarą wojny. Zgromadzenie straciło w tym czasie kilkanaście domów i kilkadziesiąt hektarów ziemi na wschodzie Polski, których już nie odzyskało. Mimo tych trudności ówczesna przełożona generalna M. Brygida Grzegorczyk założyła 30 nowych domów i  kształciła wiele sióstr oraz kandydatek. W roku 1949 Zgromadzenie liczyło 105 domów i 505 sióstr.

    Następny trudny okres Zgromadzenie przeżywało w latach pięćdziesiątych ubiegłego stulecia, gdy przełożoną generalną była M. Joela Piłat (1950-1959). 24 sierpnia 1954 r. władze komunistyczne odebrały siostrom klasztor i przeznaczyły go na szpital miejski, a następnie na szpital dla nerwowo i psychiczne chorych. Zarząd generalny i nowicjat został przemocą przeniesiony do budynku szpitala przy ul. W. Proletariatu 8-10 (obecnie ul. E. Bojanowskiego 8-10), w warunki bardzo trudne. Siostry zamieszkały w barakach.
    W PRL-u, w latach komunizmu, władze państwowe ograniczały działalność zgromadzeń zakonnych, spychając je na margines życia społecznego. W tych trudnych dla Kościoła i Zgromadzenia latach funkcję przełożonej generalnej pełniła M. Epifania Wróbel (1959-1977). Zgromadzeniu naszemu odebrano możliwość prowadzenia dzieł własnych, głównie ochronek. Z tej przyczyny siostry na szerszą skalę zaangażowały się w duszpasterstwo parafialne: podjęły katechizację w salkach katechetycznych, prace w kościele jako zakrystianki i organistki oraz na plebaniach jako kucharki, nadal też posługiwały chorym w środowisku. W 1971 r. M. Epifania Wróbel założyła pierwszą zagraniczną placówkę: w Danii, gdzie siostry dotąd pracują wśród polonii. 

 Zgromadzenie – mimo tych zewnętrznych trudności – wciąż rozwijało się duchowo i liczebnie. W 1978 roku, kiedy przełożoną generalną była M. Celina Czechowska (1977-1995). została podjęta rozbudowa domu generalnego w Dębicy przy ul. W. Proletariatu 8-10, która trwała do roku 1983. W tym też czasie nastąpił liczebny rozkwit Zgromadzenia, powstawały nowe placówki w Polsce i za granicą: w Rzymie, w Niemczech, Białorusi i w Rosji. W 1982 r. Zgromadzenie podjęło pracę misyjną w Boliwii.
    W roku 1989 na XX Kapitule Generalnej została podjęta decyzja utworzenia w naszym Zgromadzeniu trzech prowincji: Prowincja Krakowska p.w. Najświętszego Serca Pana Jezusa, Prowincja Tarnowska p.w. Zwiastowanie NMP i Prowincja Poznańsko-Warszawska  p.w. św. Józefa (aktualnie Prowincja Warszawska).

    Po okresie przemian politycznych w Polsce, w roku 1994 Zgromadzenie odzyskało utracony dom macierzysty przy ul. Krakowskiej 15 i rozpoczęło remont bardzo zniszczonych budynków. Tego dzieła podjęła się już nowa przełożona generalna M. Joanna Światłowska (1995-2007). W jubileuszowym roku 2000 ks. bp Wiktor Skworc dokonał poświęcenia odremontowanego domu macierzystego i Ośrodka Opiekuńczo-Wychowawczego dla dzieci.

    13 czerwca 1999 r. Zgromadzenie przeżywało, oczekiwaną od lat uroczystość, beatyfikację swojego Założyciela –– bł. Edmunda Bojanowskiego.

    Obecnie nasza Rodzina Zakonna liczy 576 sióstr, które pracują w 92 placówkach w kraju i za granicą. Zgromadzenie pod przewodnictwem Przełożonej Generalnej M. Maksymilli Pliszka, realizuje charyzmat bł. Edmunda Bojanowskiego, prowadząc liczne dzieła opiekuńczo-wychowawcze, posługując dzieciom, ubogim i chorych.

 

 

Menu dodatkowe

Dzisiaj jest

czwartek,
01 października 2020

(275. dzień roku)

Święta

Czwartek, XXVI Tydzień zwykły
Rok A, II
Wspomnienie św. Teresy od Dzieciątka Jezus, dziewicy, dr Kościoła

Licznik

Liczba wyświetleń:
2750043